Jan Piwnik "Ponury", "Donat" - Policja Świętokrzyska

Jan Piwnik "Ponury", "Donat"

Jan Piwnik "Ponury", "Donat"

Jan Piwnik urodził się 31 sierpnia 1912 r. we wsi Janowice k/Opatowa. Do 1933 r. służył w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, kończąc ją w stopniu plutonowego podchorążego rezerwy. W 1934 r. został mianowany podporucznikiem rezerwy. W latach 1935-1939 służył w Policji Państwowej. Początkowo szkolił się w szkole oficerów policji w Mostach Wielkich, po której otrzymał stopień aspiranta, następnie kierował posterunkiem w Horochowie na Wołyniu, a od 1938 r. dowodził kompanią szkolną policji w Golędzinowie.

Uczestniczył w wojnie obronnej 1939 r. jako dowódca kompanii w Zmotoryzowanym Batalionie Policji. Wycofywał się wraz ze swoim pododdziałem ze Śląska poprzez Lubelszczyznę w kierunku granicy polsko-węgierskiej, którą przekroczył 23 września. Po ucieczce w marcu 1940 r. z obozu internowania na Węgrzech, dostał się przez Jugosławię i Włochy do Francji, gdzie wstąpił do Pułku Artylerii Ciężkiej w 4 Dywizji Piechoty. Został dowódcą baterii artylerii. Kiedy w czerwcu 1940 r. Francja skapitulowała, Jan Piwnik na czele oddziału skupiającego rozbitków z różnych polskich jednostek, na jednym z ostatnich statków przedostał się do Wielkiej Brytanii. Został wcielony do dywizjonu artylerii w 4 Brygadzie Kadrowej Strzelców. Następnie przeniósł się do 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. W styczniu 1941 r. brał udział w kursie walki konspiracyjnej w Briggens pod Londynem i kursie spadochronowym w Ringway koło Manchesteru.

10 października 1941 r. złożył przysięgę obowiązującą w ZWZ-AK i – w stopniu porucznika – nocą z 7 na 8 listopada został zrzucony do Polski w ramach pierwszego lotu o kryptonimie "Rucktion". Został przydzielony do komórki Oddziału V Komendy Głównej ZWZ-AK, zajmującej się sprawami odbioru zrzutów lotniczych (krypt. "Syrena"). Powierzono mu koordynację wszystkich spraw związanych z przyjmowaniem kolejnych grup cichociemnych. Po wypełnieniu swoich zadań miał objąć dowództwo ochrony Delegata Rządu na Kraj, ale zgodnie z własnym życzeniem 13 czerwca 1942 r. objął dowództwo II odcinka "Wachlarza" w Równem. Jednakże krótko po tym został aresztowany wraz z Janem Rogowskim ps. "Czarka" przez żandarmerię niemiecką w drodze na akcję w Zwiahlu. Po 4 miesiącach uciekł z więzienia w Zwiahlu i dotarł pieszo do Warszawy. Po krótkim odpoczynku i dojściu do zdrowia otrzymał funkcję inspektora i prowadził szkolenia z zakresu dywersji. W listopadzie 1942 r. Komendant Główny AK, gen. Stefan Rowecki ps. "Grot" wyznaczył go do zadania przeprowadzenia akcji odbicia 3 ludzi (kpt. Alfreda Paczkowskiego ps. "Wania", komendanta III odcinka "Wachlarza", Mariana Czarneckiego ps. "Ryś" i Piotra Downara ps. "Azorek") z więzienia w Pińsku. Po długich przygotowaniach akcja odbyła się 18 stycznia 1943 r. Uwolnieni oficerowie AK zostali przetransportowani do Warszawy. Za tę akcję Jan Piwnik został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

W marcu tego roku został powołany na komendanta Kedywu w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej gdzie podjął pracę nad organizacją dużej jednostki partyzanckiej, która powstała pod nazwą "Zgrupowania Partyzanckie Armii Krajowej Ponury". Latem zgrupowania z powodzeniem wykonały szereg ataków na obiekty wroga i akcji dywersyjnych. W wyniku operacji Niemców skierowanej na bazę Zgrupowań na Wykusie oddziały partyzanckie poniosły poważne straty. "Ponury" dokonał wówczas częściowego rozformowania i przeniósł się na wschód w lasy Pasma Jeleniowskiego. W grudniu 1943 r. rozkazem Komendanta Głównego Armii Krajowej został odwołany z dowództwa Zgrupowań i w lutym 1944 r. odkomenderowany do dyspozycji Okręgu "Nowogródek" Armii Krajowej. Początkowo dowodził samodzielnym oddziałem partyzanckim, a następnie VII batalionem 77 p.p. Armii Krajowej. W czasie jednego z udanych ataków na obiekty niemieckie, 16 czerwca 1944 r., poległ pod Jewłaszami. Pośmiertnie został awansowany do stopnia majora. Był odznaczony Krzyżem Walecznych dwukrotnie i Krzyżem Virtuti Militari IV klasy.

Pochowany w czerwcu 1988 r. w krypcie Klasztoru O.O. Cystersów w Wąchocku.

źródło: Wikipedia


"LAUS TIBI" - "CHWAŁA TOBIE"

 

Honorowa Policyjna Odznaka Zasługi im. mjr. Jana Piwnika „Ponurego” nierozerwalnie związana jest z Ziemią Świętokrzyską. Przewodniczącym Kapituł Odznaki od samego początku jej istnienia był Zdzisław Rachtan ps. „Halny”. Po jego śmierci przewodniczącym został Jacenty Frydrych. Na Odznace widnieje łaciński napis „LAUS TIBI”, co znaczy „CHWAŁA TOBIE”.

Odrodzona w 1989 roku polska Policja potrzebowała wzorów do naśladowania. Na początku lat 90-tych XX wieku ówczesne Kierownictwo Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach nawiązało współpracę z kombatantami, podwładnymi mjr. „Piwnika” zrzeszonymi w Świętokrzyskich Zgrupowaniach Partyzanckich Armii Krajowej „PONURY – NURT”.

Współpraca ta zaowocowała uznaniem, w czerwcu 1991 roku, aspiranta Policji Państwowej Jana Piwnika mjr. „Ponurego”, Patronem Policji Świętokrzyskiej. W tym też czasie zrodziła się myśli, aby policjantów szczególnie wyróżniających się w służbie, niosących z narażeniem zdrowia i życia pomoc poszkodowanym honorować Policyjną Odznaką Zasługi im. mjr. Jana Piwnika „Ponurego”, nadawaną przez Kapitułę Odznaki.

11 stycznia 2002 roku, pomiędzy Kapitułą Odznaki im. „Ponurego” Środowiska Żołnierzy Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej „PONURY – NURT”, a Komendą Wojewódzką Policji w Kielcach, zostało zawarte „Porozumienie” dotyczące nadania honorowej odznaki im. mjr. Jana Piwnika „Ponurego” policjantom, którzy stojąc w obronie prawa, życia i mienia, działali ze szczególnym poświęceniem. Niezależnie od ewentualnych zmian w podziale administracyjnym kraju, uprawnionym do jej nadawania zawsze będzie komendant Policji regionu, w ktorego obrębie znajduje się Ziemia Świętokrzyska.

Od roku 2002 policjanci, ktorzy wykazali się szczególnym poświęceniem i zaangażowaniem w wykonywaniu swoich obowiązków na rzecz bezpieczeństwa obywateli, odznaczani są Odznaką Zasługi im. mjr. Jana Piwnika "Ponurego" przyznawaną przez Kapitułę Odznaki. Odznakę przyznaję się policjantom honorowo. nadawana jest ona dożywotnio. Wnioski o nadanie honorowej Policyjnej Odznaki Zasługi im. mjr. Jana Piwnika "Ponurego" składa Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach. Rozkaz o nadaniu Odznaki wydaje Świetokrzyski Komendant Wojewódzki Policji. Aktu dekoracji dokonuje Przewodniczący Kapituły wraz ze Świętokrzyskim Komendantem Wojewódzkim Policji. Honorowa Odznaka noszona jest przy mundurze. Integralną częscią Odznaki jest legitymacja, którą otrzymuje odznaczony. Utrata Odznaki następuje na podstawie uchwały Kapituły.Odznaka wręczana jest policjantom podczas odbywających się corocznie, w czerwcu, na Wykusie – miejscu obozowiska partyzantów mjr. „Piwnika”. Uroczystości w rocznicę śmierci Jana Piwnika.

Pierwszym odznaczonym Odznaką był asp. Tadeusz Bielat, ówczesny Komendant Komisariatu Policji w Pacanowie, który otrzymał ją pośmiertnie. Zginął on śmiercią tragiczną w dniu 10 czerwca 1993 roku w trakcie wykonywanych czynności służbowych.